Βλαντιμίρ Πούτιν: Η φρικιαστική ιστορία της μητέρας του – Η ηρωίδα Μαρία Πούτινα, το Λένινγκραντ και η νέα ζωή

Στους παγωμένους, χιονισμένους δρόμους του Λένινγκραντ, οικογένειες μετέφεραν νεκρούς συγγενείς -σχεδόν μουμιοποιημένους από τις βάναυσες θερμοκρασίες των μείον 43 βαθμών Κελσίου- από τις σκάλες των σκοτεινών πολυκατοικιών.

Κάποιοι παρατήρησαν πόσο ελαφριά ήταν αυτά τα πτώματα, ρημαγμένα από την πείνα, καθώς τα φόρτωναν σε έλκηθρα και τα έσερναν κατά μήκος του δρόμου σαν σακούλες σκουπιδιών σε σημεία μαζικής συλλογής.

Οι πεινασμένοι νεκροθάφτες δεν είχαν τη δύναμη να σπάσουν το παγωμένο χειμωνιάτικο έδαφος και έτσι οι μηχανικοί εκσκαφείς δημιούργησαν τεράστιους λακκοειδείς λάκκους, χώρους φιλοξενίας για χιλιάδες ανώνυμα πτώματα.

Υπήρξαν τόσοι πολλοί θάνατοι σε όλη την πόλη μέσα σε λίγες εβδομάδες που οι νεκροί έπρεπε να κάνουν ουρά για να ταφούν, με τα σώματά τους στοιβαγμένα σαν κορμούς.

Ένα τέτοιο πτώμα ήταν αυτό μιας όμορφης, αξιοπρεπούς γυναίκας γύρω στα 30. Θεωρήθηκε ότι είχε πεθάνει, όπως τόσοι άλλοι, από ασιτία.

Το όνομά της ήταν Maria Ivanovna Shelomova Putina – η μητέρα του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ωστόσο – σύμφωνα με μια μαρτυρία – σε εκείνον τον σιωπηλό δρόμο με τις ψηλές πολυκατοικίες του 19ου αιώνα, κάτω από έναν σκούρο ουρανό χρώματος μπλε, οι γείτονες άκουσαν τα πιο αμυδρά βογγητά που προέρχονταν από τους νεκρούς.

Ένα ζευγάρι παπούτσια που προεξείχαν από το σωρό της ακίνητης σάρκας εθεάθη να συσπάται. Ως εκ θαύματος, αφού επέζησε με μερίδες πείνας για μήνες, η μητέρα του Πούτιν δεν ήταν νεκρή και οι γείτονες την τράβηξαν μακριά από τα γύρω πτώματα.

Η Μαρία Πούτινα ήταν μία από τις τυχερές.

Υπολογίζεται ότι 1,5 εκατομμύριο στρατιώτες και πολίτες πέθαναν στην κολασμένη αποκάλυψη που ήταν η πολιορκία του Λένινγκραντ – ο πιο δολοφονικός αποκλεισμός στην ιστορία.

Αυτή η πολιορκία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που διήρκεσε περίπου 900 ημέρες, από το 1941 έως το 1944, κατέδειξε πόσο ανθεκτική μπορεί να είναι η ανθρωπότητα όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με τα πιο σκοτεινά άκρα της ανέχειας και της δυστυχίας.

Πράγματι, για πολλούς μέσα στην πόλη -συμπεριλαμβανομένων των Πούτιν- άλλαξε την αντίληψή τους για την ίδια την ανθρώπινη φύση.

Η πολιορκία του Λένινγκραντ

Η πολιορκία του Λένινγκραντ ξεκίνησε εβδομάδες μετά την εισβολή των δυνάμεων του Χίτλερ στη Ρωσία το καλοκαίρι του 1941.

Καθώς τα τρία εκατομμύρια στρατεύματα που συγκεντρώθηκαν για την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα οργίαζαν στις στέπες της ανατολικής Ευρώπης – καίγοντας, ακρωτηριάζοντας και σφάζοντας καθώς πήγαιναν – εκατοντάδες χιλιάδες Γερμανοί στρατιώτες της Ομάδας Στρατού Βορρά περικύκλωσαν την περήφανη, όμορφη πόλη που σήμερα γνωρίζουμε ξανά ως Αγία Πετρούπολη.

Η πόλη – με τα εκπληκτικά πολύχρωμα μπαρόκ παλάτια της, τις εκκλησίες με τους χρυσούς τρούλους και τα ελικοειδή κανάλια – ήταν προϊόν του οράματος του τσάρου Πέτρου του Μεγάλου, ο οποίος την έβγαλε από τα παγωμένα έλη στην άκρη της Βαλτικής Θάλασσας το 1703.

Προοριζόταν να είναι το «παράθυρο της Ρωσίας προς τη Δύση».

Σύντομα η Αγία Πετρούπολη έγινε διεθνώς γνωστή για το μπαλέτο, την πλούσια ποίηση και την εξαίσια μουσική της.

Αυτό συνέχισε να ισχύει και μετά τη ρωσική επανάσταση του 1917, όταν μετονομάστηκε σε Λένινγκραντ.

Και ακόμη και μέσα από τον τρόμο των εκκαθαρίσεων του Στάλιν τη δεκαετία του 1930 -όταν χιλιάδες αθώοι ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους μέσα στη νύχτα και οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας ή απλώς δολοφονήθηκαν- υπήρξε επίσης, απίστευτα, μια ατίθαση κωμωδία.

Η μητέρα και ο πατέρας του Βαλντιμίρ Πούτιν, παρεμπιπτόντως, απολάμβαναν να πηγαίνουν στο θέατρο στα τέλη της δεκαετίας του 1930 για να δουν τον αγαπημένο κωμικό της πόλης Αρκάντι Ράικιν – τον μοναδικό άνθρωπο στη Ρωσία που είχε προφανώς την άδεια να διακωμωδεί τη σοβιετική επίσημη εξουσία.

Αλλά κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη ήταν επίσης ένα από τα κέντρα της τεράστιας βιομηχανίας εξοπλισμών της Σοβιετικής Ένωσης: τανκς και αεροπλάνα συναρμολογούνταν σε τεράστιους καθεδρικούς ναούς της κατασκευής. Ο Χίτλερ αρχικά σχεδίαζε να κατακτήσει το Λένινγκραντ.

Αλλά στη συνέχεια αποφάσισε ότι θα ήταν καλύτερα αν η πόλη – και οι κάτοικοί της – απλά αφανίζονταν.

Οι κατακτητές της Βέρμαχτ στην ύπαιθρο που την περιέβαλε απέκοψαν όλες τις οδούς ανεφοδιασμού που λειτουργούσαν ως φλέβες και αρτηρίες της Αγίας Πετρούπολης – τους δρόμους και τους σιδηροδρόμους – απομονώνοντάς την έτσι από την υπόλοιπη Ρωσία.

Κάθε βράδυ, η Λουφτβάφε εξαπέλυε τρομερές βομβαρδιστικές επιθέσεις που κατέστρεφαν πολυκατοικίες και εργοστάσια, αφήνοντας τους πολίτες αποπροσανατολισμένους από την αϋπνία.

Ένας τέτοιος βομβαρδισμός τον Σεπτέμβριο του 1941 κατέστρεψε τις τεράστιες ξύλινες αποθήκες που φιλοξενούσαν τα αποθέματα της πόλης σε μη ευπαθή τρόφιμα: από ζυμαρικά μέχρι φακές και ζάχαρη.

Από εκείνο το σημείο και μετά, άρχισε η πείνα.

Εκείνος ο χειμώνας της πείνας – που εξακολουθεί να τιμάται από την πόλη και τον Βλαντιμίρ Πούτιν κάθε χρόνο σε τεράστιες τελετές – παραμένει σχεδόν ακατανόητος.

Καθώς έφτασαν οι σκοτεινές μέρες του Δεκεμβρίου του 1941, οι ημερήσιες μερίδες που υπήρχαν περιλάμβαναν βαρύ μαύρο ψωμί: λίγο περισσότερο από μια χούφτα για τους εργάτες των εργοστασίων, λιγότερο για τους υπόλοιπους πολίτες.

Οι μερίδες αυτές μειώνονταν όσο περνούσαν οι εβδομάδες – κάποιοι έπαιρναν μια μερίδα στο μέγεθος μιας τραπουλόχαρτας για να βγάλουν 24 ώρες.

Προκειμένου να εξασφαλίσουν αυτή τη μικρή ημερήσια μερίδα, οι πολίτες έπρεπε να αρχίσουν να σχηματίζουν ουρές στους φούρνους στις 4.30 π.μ. Οι ουρές είχαν ήδη σχηματιστεί στους δρόμους.

Περιστασιακά υπήρχαν ψιθυριστές φήμες για κρέας αλόγου στη μαύρη αγορά: ξεσπούσαν απελπισμένοι μαζικοί καβγάδες.

Οικογένειες που κάποτε αγαπούσαν, σε κοινόχρηστα διαμερίσματα που μοιράζονταν με άλλες οικογένειες, γίνονταν άγριοι εχθροί: ούρλιαζαν και έβριζαν.

Τα νήπια έψαχναν ενστικτωδώς ανάμεσα στις σανίδες του πατώματος με τα μικροσκοπικά τους δάχτυλα, με την ελπίδα να βρουν ξερούς κόκκους ρυζιού που τους έπεσαν.

Παιδιά και γονείς υποπτεύονταν ο ένας τον άλλον ότι έπαιρναν περισσότερα από όσα τους αναλογούσαν.

Ήρθαν τα χιόνια και, αφού οι Ναζί βομβάρδισαν τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η πόλη βυθίστηκε στο σκοτάδι. Οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να σπάσουν έπιπλα και κάγκελα για να βρουν καύσιμα για να καούν.

Οι διανοητικές αλλαγές -που προκλήθηκαν από την αργή πείνα των εγκεφάλων- συνοδεύονταν από κάτι που φαινόταν οι πιο αλλόκοτες μεταμορφώσεις.

Παρά την πείνα, οι κοιλιές φούσκωναν (μια κατάσταση γνωστή ως οίδημα, όπου το σώμα δεν μπορεί πλέον να επεξεργαστεί τα περιττά υγρά και συσσωρεύονται γύρω από τα όργανα).

Η σάρκα σκουραίνει κατά τόπους- σαν το ίδιο το αίμα να ήταν πολύ απαθές για να κινηθεί σωστά. Κάποιοι άνθρωποι έγιναν κίτρινοι, άλλοι μωβ- κάποιοι έγιναν πράσινοι της μέντας.

Τα ούλα υποχωρούσαν και αιμορραγούσαν.

Τα μάτια φαίνονταν να μεγαλώνουν.

Μετά υπήρχαν «τα μυρμήγκια»- αυτή ήταν η ανησυχητική αίσθηση ότι υπήρχαν έντομα που κινούνταν κάτω από τη σάρκα: τα τρεμάμενα αποτελέσματα του σώματος που άρχιζε να καταναλώνει τον εαυτό του.

Οι ενήλικες έβλεπαν τον εαυτό τους στους καθρέφτες και αναδιπλώνονταν με τρόμο.

Μητέρες με βρέφη υπέφεραν από την αγωνία να μην μπορούν καν να βγάλουν γάλα: μία μάλιστα οδηγήθηκε να ανοίξει το χέρι της για να αφήσει το μωρό της να πιει το αίμα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις – με τους πατέρες να λείπουν πολεμώντας και τις άρρωστες μητέρες τους να αναγκάζονται να καλύπτουν τις κενές θέσεις στα εργοστάσια – τα μικρά παιδιά υιοθετούνταν από τις αρχές.

Με τον σύζυγό της, Βλαντιμίρ Σπιριντόνοβιτς, να πολεμά με τον Κόκκινο Στρατό έξω από την πόλη, ο οποίος τελικά τραυματίστηκε από έκρηξη χειροβομβίδας στα πόδια του, η Μαρία Πούτινα ήταν μια τέτοια μητέρα που της πήραν το παιδί.

Υπήρχε η πεποίθηση ότι το κομμουνιστικό κράτος θα μπορούσε να παρέχει πιο τακτική διατροφή σε ειδικά ιδρύματα. Δεν μπορούσε.

Στις αρχές του 1942, οι Πούτινα πληροφορήθηκαν την τραγική είδηση ότι ο μικρός τους γιος Βίκτορ είχε πεθάνει από διφθερίτιδα.

Στις περισσότερες άλλες περιπτώσεις, η αιτία ήταν η πείνα.

Ο μικρός Βίκτορ – που θα ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του Βλαντιμίρ Πούτιν – ήταν ένα από τα αμέτρητα νήπια που παραδόθηκαν σε αυτούς τους μαζικούς λάκκους ταφής.

Αλλού, με τα ελάχιστα υπολείμματα να φτάνουν στην πόλη μέσω φορτηγών αεροπλάνων (η Luftwaffe είχε την κυριαρχία στον ουρανό), οι επιστήμονες του Λένινγκραντ έπρεπε να βρουν έναν τρόπο να γεμίσουν το ψωμί με βρώσιμες ζωοτροφές για βοοειδή.

Οι άνθρωποι έβραζαν δερμάτινες ζώνες και χαρτοφύλακες και έπιναν το ζωμό. Ξεγύμνωναν τους τοίχους για την ταπετσαρία.

Οι οικογένειες έβλεπαν τα κατοικίδια ζώα με νέους τρόπους.

Τα παιδιά επέστρεφαν στο σπίτι και έβρισκαν τα αγαπημένα τους ιρλανδικά σέττερ – μια ράτσα που πρωτοδιαδόθηκε από τον Τσάρο Ακεξάντερ Β΄ – να έχουν σκοτωθεί για να φτιάξουν στιφάδο. Μια οικογένεια έπιασε και έψησε στη σχάρα τη γάτα της.

Ήταν πολύ νόστιμο», εξομολογήθηκε ο νεαρός γιος τους. Τη νύχτα, οι άνδρες έβγαιναν στο παγωμένο σκοτάδι για να πιάσουν αρουραίους: το αίμα τους ήταν ζεστό, είχαν σάρκα. Σερβίρονταν καλύτερα τηγανητά.

Οι πιο απελπισμένοι ήταν οι πρόσφυγες από την ύπαιθρο που είχαν τρέξει στην πόλη πριν από τη δολοφονική προέλαση των Ναζί, για να διαπιστώσουν ότι, χωρίς κάρτα σίτισης, δεν είχαν πρόσβαση σε τρόφιμα.

Αυτό ήταν μια θανατική καταδίκη.

Κατά καιρούς άρχισαν να εξαφανίζονται πτώματα. Κάποιοι που έκλεβαν πτώματα -ή έκοβαν ανθρώπινη σάρκα από τα πολλά πτώματα που κείτονταν εκεί που είχαν πέσει στους δρόμους της πόλης- ήταν μητέρες που η μόνη τους επιθυμία ήταν να κρατήσουν τα παιδιά τους ζωντανά.

Αλλά σε ορισμένες πολυκατοικίες, υπήρχαν ακόμη πιο σκοτεινές ιστορίες. Δολοφόνοι που καταδίωκαν τα θύματά τους μέσα στο χιόνι, πριν τα μαχαιρώσουν, τεμαχίσουν τα σώματά τους και φάνε τη σάρκα τους.

Τέτοιες περιπτώσεις θα αποσιωπούνταν αργότερα.

Ωστόσο, η πολιορκία κατέδειξε και μια άλλη πτυχή της ανθρώπινης φύσης: την εξαιρετική ικανότητα για εφεύρεση. Η πόλη βρίσκεται κοντά στη λίμνη Ladoga, μια τεράστια εσωτερική θάλασσα με γλυκό νερό.

Και στα βάθη εκείνου του σκληρού χειμώνα, πάγωσε τόσο παχύτατα, ώστε φάλαγγες φορτηγών στάλθηκαν μέσω του πάγου από τα ακατοίκητα ανατολικά της χώρας.

Η διαπραγμάτευση του άχαρου τοπίου της παγωμένης λίμνης κατέστη δυνατή χάρη σε νεαρές γυναίκες που στέκονταν κρατώντας κόκκινες σημαίες ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να δείχνουν το δρόμο.

Τα κομβόι μετέφεραν προμήθειες μέσω ενός παγωμένου δρόμου μήκους 35 μιλίων και στο ταξίδι της επιστροφής τους μετέφεραν εκκενωμένους. Όπως ήταν φυσικό, ο δρόμος αυτός έγινε γνωστός ως «Ο δρόμος της ζωής».

Την άνοιξη, οι αντεπιθέσεις του Κόκκινου Στρατού αποκατέστησαν κάποιες από τις γραμμές ανεφοδιασμού της πόλης.

Οι ανελέητοι βομβαρδισμοί και οι βομβαρδισμοί της Βέρμαχτ συνεχίστηκαν, αλλά πολλές χιλιάδες από τους πιο ευάλωτους απομακρύνθηκαν και οι μερίδες φαγητού για όσους παρέμειναν επανήλθαν σε επίπεδα που επαρκούσαν για τη διατήρηση της ανθρώπινης ζωής.

Μέχρι το καλοκαίρι του 1942, η Φιλαρμονική της πόλης ήταν έτοιμη να καταπλήξει τον κόσμο με την πιο εκπληκτική επίδειξη ανυπακοής.

Ο συνθέτης της Αγίας Πετρούπολης Ντμίτρι Σοστακόβιτς είχε γράψει την έβδομη συμφωνία του ειδικά για την πολιορκημένη πόλη. Οι μουσικοί είχαν περάσει τον χειμώνα πεινασμένοι και εξαντλημένοι, αλλά έπαιζαν σαν να εξαρτιόταν η ζωή τους από αυτό.

Η συμφωνία μεταδόθηκε, μέσω ραδιοφώνου, σε όλο τον κόσμο και ακούστηκε ακόμη και από τους στρατιώτες της Βέρμαχτ που είχαν οχυρωθεί γύρω από την πόλη.

Χρόνια αργότερα, δύο από αυτούς, πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας τότε, είπαν στον μαέστρο Karl Eliasberg ότι δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι η κακοποιημένη πόλη μπορούσε να αναδείξει τέτοια ομορφιά.

Η πολιορκία συνεχίστηκε για άλλους 18 μήνες, αλλά η παλίρροια του πολέμου είχε αντιστραφεί. Ο Κόκκινος Στρατός ανάγκασε τελικά τη Βέρμαχτ να υποχωρήσει τον Ιανουάριο του 1944.

Με ένα εκατομμύριο αμάχους να έχουν σκοτωθεί στο Λένινγκραντ, πώς θα μπορούσαν οι επιζώντες να βρουν ποτέ κάποιου είδους ειρήνη;

Μια νέα ζωή

Το 1952, η Μαρία Σελόμοβα Πούτινα, 41 ετών, και ο σύζυγός της Βλαντιμίρ, τώρα εργαζόμενος στους σιδηροδρόμους, καλωσόρισαν ένα νέο παιδί.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν τζούνιορ γεννήθηκε σε μια πόλη με μαζικούς τάφους και δεν έμαθε ποτέ πού αναπαύθηκε ο μεγαλύτερος αδελφός του.

Σε μια επιμνημόσυνη δέηση σε ένα νεκροταφείο της Αγίας Πετρούπολης πριν από μερικά χρόνια, ο Πούτιν δήλωσε: «Δεν ξέρω πού είναι θαμμένος ο δικός μου αδελφός, τον οποίο δεν είδα ποτέ, δεν γνώρισα ποτέ». Μίλησε για το πώς η μητέρα του είχε «τοποθετηθεί μαζί με τα πτώματα».

Δεν μπορούμε να κάνουμε υποθέσεις για το πώς διαμορφώθηκε το νοητικό του τοπίο για τον κόσμο και τον πόλεμο, αν και είναι αδύνατο να μην αναρωτηθούμε.

Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι εκατομμύρια συμπολίτες του στην Αγία Πετρούπολη δεν μεγάλωσαν για να γίνουν δεσποτικοί πολεμοκάπηλοι.

Στην πραγματικότητα, ορισμένες μεταγενέστερες ψυχολογικές μελέτες διαπίστωσαν ότι οι επιζώντες της πολιορκίας -που ονομάζονταν Blokadniki- είχαν ασυνήθιστα επίπεδα ενσυναίσθησης.

Αλλά η πολιορκία εδραίωσε ένα στοιχείο παράνοιας στην αντίληψη του Πούτιν για τον κόσμο και την ιστορία.

Πηγή: newsbomb.gr