Αδυναμίες αρμοδίων και ελλείψεις εντοπίζει σε έκθεση της για το υδατικό η Ελεγκτική Υπηρεσία – «Διαπιστώνουμε ότι παρότι η ΚΔ προχώρησε στην εκπόνηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, εντούτοις ο βαθμός υλοποίησής της από τους εμπλεκόμενους φορείς είναι χαμηλός»
«Τις τελευταίες δεκαετίες η Κύπρος έχει προβεί σε σημαντικές επενδύσεις στην ανάπτυξη υδατικών υποδομών για αντιμετώπιση της λειψυδρίας, όπως φράγματα, μονάδες αφαλάτωσης και σταθμούς επεξεργασίας λυμάτων, οι οποίες αποτελούν κρίσιμα εργαλεία. Επίσης έχουν εκπονηθεί μελέτες που αποτυπώνουν την κατάσταση και καταγράφουν μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος. Ωστόσο, φαίνεται ότι διαχρονικά η Κυπριακή Δημοκρατία λειτουργεί περισσότερο πυροσβεστικά αντί προληπτικά με κίνδυνο υψηλότερο οικονομικό κόστος και μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση». Αυτό αναφέρει η Ελεγκτική Υπηρεσία σε ειδική έκθεση της με θέμα «Η Προσαρμογή της Διαχείρισης των Υδάτινων Πόρων στην Κλιματική Αλλαγή» .
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, στην Κύπρο, η μέση θερμοκρασία έχει ήδη σημειώσει σημαντική άνοδο τα τελευταία εκατό χρόνια, περίπου διπλάσια του αντίστοιχου παγκόσμιου μέσου όρου. Επίσης καταγράφεται αυξητική τάση στις καλοκαιρινές μέρες, στις τροπικές νύχτες, στο αριθμό των ημερών με θερμοκρασίες άνω των 40°C βαθμών, στην εκδήλωση ακραίων φαινομένων. Πλην της περιοχής Τροόδους, σχεδόν όλες οι υπόλοιπες περιοχές κρίνονται ως ευαίσθητες περιοχές για απερήμωση. Η μείωση των βροχοπτώσεων και η αύξηση της εξατμισοδιαπνοής επιτείνουν το πρόβλημα ακραίας λειψυδρίας. Την ίδια ώρα που η προσφορά των υδάτινων πόρων μειώνεται, η ζήτηση αυξάνεται κυρίως λόγω αύξησης του πληθυσμού, αύξησης του βιοτικού επιπέδου και απουσίας καταναλωτικής κουλτούρας. Οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες δεν είναι ευοίωνες αφού αναμένεται ότι τα πιο πάνω φαινόμενα θα συνεχίσουν και πιθανώς θα αυξηθούν απειλώντας περαιτέρω την ποσότητα και την ποιότητα των υδάτινων πόρων, τη βιοποικιλότητα καθώς γενικότερα την κυπριακή οικονομία.
Στην Έκθεση καταγράφονται συγκεκριμένα προβλήματα όπως η απουσία ενιαίας τιμολογιακής πολιτικής στην ύδρευση, η πολύ χαμηλή ανάκτηση κόστους στην άρδευση, η μη προσαρμογή των καλλιεργειών σε λιγότερο υδροβόρες καλλιέργειες, οι σημαντικές απώλειες νερού λόγω εξασθενημένου δικτύου, η λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης με συμβατικά καύσιμα, η περιορισμένη αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού λόγω κυρίως έλλειψης υποδομών, η μη σύνδεση όλων των κοινοτήτων με σταθμούς επεξεργασίας λυμάτων, η μη σύνδεση όλων των νοικοκυριών με το αποχετευτικό σύστημα, η κακή ποιότητα ανακυκλωμένου νερού, ο μη επαρκής έλεγχος αδειών υδροληψίας και γεωτρήσεων, ο χαμηλός ρυθμός υλοποίησης έργων υποδομής ύψους €1,2δις, η διοχέτευση αφαλατωμένου νερού από τη μονάδα αφαλάτωσης Βασιλικού στον Νότιο Αγωγό προκαλώντας την ανάγκη επαναδυίλησης του, η μη ενιαία διαχείριση των φραγμάτων καθώς και η έλλειψη ευελιξίας λόγω μη διασύνδεσης μεταξύ υδατικών έργων.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, παρά τις διαχρονικές προσπάθειες, φαίνεται ότι δεν έχει ακόμη εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αποτελεσματικής προσαρμογής. Το θέμα αποτελεί ζωτικής σημασίας, συνεπώς απαιτούνται άμεσες και συντονισμένες ενέργειες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτινων πόρων, διασφαλίζοντας την επάρκεια και την ποιότητα τους για το παρόν και το μέλλον, τονίζει μεταξύ άλλων η Ελεγκτική.
Στα συμπεράσματα συγκατάλεγονται:
(i) Μη συμμόρφωση του ΤΠ, του Υπουργείου ΓΑΑΠ, των εμπλεκόμενων Υπουργείων/ Υφυπουργείων και των άλλων φορέων υλοποίησης με τις σχετικές Αποφάσεις του ΥΣ.
Η παρακολούθηση της υλοποίησης της Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης από το ΤΠ και τα
Υπουργεία/Υφυπουργεία δεν είναι ικανοποιητική.
(iii) Ο έλεγχος από το Υπουργείο ΓΑΑΠ, των ενημερωτικών σημειωμάτων που ετοιμάζει το ΤΠ και που προωθούνται στο ΥΣ δεν είναι ικανοποιητικός.
(iv) Χαμηλός βαθμός υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή από τους εμπλεκόμενους φορείς.
Οι Συστάσεις Ελεγκτικής Υπηρεσίας:
(i) Συμμόρφωση του ΤΠ, της Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Υπουργείου ΓΑΑΠ και των εμπλεκόμενων Υπουργείων/Υφυπουργείων με τις υπό αναφορά Αποφάσεις του ΥΣ εφαρμόζοντας τα πιο κάτω:
Το ΤΠ και το Υπουργείο ΓΑΑΠ να υποβάλλουν έγκαιρα ετησίως τις εκθέσεις παρακολούθησης στο ΥΣ.
Τα εμπλεκόμενα Υπουργεία/Υφυπουργεία να προβαίνουν και αποστέλλουν στο ΤΠ τον υπολογισμό του βαθμού υλοποίησης των δράσεων, τους λόγους τυχόν απόκλισης καθώς
και εισηγήσεις για λήψη διορθωτικών μέτρων.
(ii) Παρακολούθηση της υλοποίησης της Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης από το ΤΠ και τα εμπλεκόμενα Υπουργεία/Υφυπουργεία.
(iii) Έλεγχος των ενημερωτικών σημειωμάτων που ετοιμάζει το ΤΠ και που το Υπουργείο ΓΑΑΠ προωθεί στο ΥΣ, σε σχέση με τις Υπουργικές Αποφάσεις.
(iv) Λήψη διορθωτικών μέτρων για αύξηση του βαθμού υλοποίησης της Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης.
Καταλήγοντας ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρει πως «διαπιστώνουμε ότι παρότι η ΚΔ προχώρησε στην εκπόνηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, εντούτοις ο βαθμός υλοποίησής της από τους εμπλεκόμενους φορείς είναι χαμηλός και η παρακολούθησή της τόσο από τον φορέα παρακολούθησης (ΤΠ), όσο και από τα συναρμόδια Υπουργεία/Υφυπουργεία δεν είναι ικανοποιητικός. Επιπλέον δεν διενεργήθηκε προτεραιοποίηση των μέτρων βάσει αντικτύπου, δεν υπολογίστηκε το εκτιμώμενο κόστος υλοποίησής τους, δεν τέθηκαν ακριβή χρονοδιαγράμματα και δεν συνδέθηκαν με συγκεκριμένες δράσεις προς την επίτευξη του σκοπού.
Επιπλέον σημαντικά σχέδια τα οποία εκπονήθηκαν βάσει της ΟΠΥ και λαμβάνουν υπόψη την κλιματική αλλαγή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων είτε δεν εφαρμόζονται είτε η υλοποίησή τους δεν παρακολουθείται επαρκώς.
Αυτούσια η έκθεση εδώ
